System sygnalizacji pożaru (SSP) projektuje się dla określonego układu pomieszczeń, sposobu użytkowania budynku i występujących w nim zagrożeń. Jeżeli właściciel obiektu przebuduje wnętrze, zmieni przeznaczenie części pomieszczeń lub zamontuje nowe instalacje, dotychczasowy projekt SSP może przestać odpowiadać rzeczywistym warunkom.
Nie każda zmiana aranżacji wymaga przebudowy systemu. Nawet pozornie niewielkie prace mogą jednak wpłynąć na skuteczność wykrywania pożaru i działanie urządzeń współpracujących z centralą. Dlatego przed rozpoczęciem modernizacji warto ocenić, czy istniejąca instalacja nadal zapewni wymagany zakres ochrony.
Dlaczego nowe ścianki działowe mogą wpłynąć na działanie czujek?
Rozmieszczenie czujek pożarowych uwzględnia geometrię pomieszczeń, wysokość sufitów, przeszkody oraz rodzaj zagrożeń. Jeżeli otwartą powierzchnię biura podzielimy na kilka mniejszych pokoi, dotychczasowy układ detektorów może okazać się niewystarczający.
Nowa ściana może oddzielić część przestrzeni od czujki znajdującej się po drugiej stronie. Dym rozwijający się w wydzielonym pomieszczeniu nie musi wówczas dotrzeć do detektora w sposób przewidziany w pierwotnym projekcie.
Podobny problem dotyczy wysokich regałów magazynowych, zabudów i przegród sięgających blisko sufitu. Ich wpływ na rozprzestrzenianie się dymu zależy od wymiarów i układu przestrzeni.
Dlatego przy zmianach konstrukcyjnych należy ponownie ocenić rozmieszczenie czujek zgodnie z wymaganiami projektowymi i właściwymi wytycznymi technicznymi.
Sufity podwieszane a wykrywanie pożaru
Montaż sufitu podwieszanego zmienia geometrię pomieszczenia. Czujka, która wcześniej znajdowała się na stropie, może po wykonaniu zabudowy pozostać w przestrzeni ponad sufitem. Nie będzie wtedy pełnić tej samej funkcji w pomieszczeniu znajdującym się poniżej.
W takich sytuacjach trzeba sprawdzić, gdzie powinny znajdować się urządzenia detekcyjne oraz czy przestrzeń międzysufitowa również wymaga ochrony.
Nie każda przestrzeń ponad sufitem podwieszanym musi być automatycznie wyposażona w osobne czujki. Decyzja zależy między innymi od jej wysokości, wyposażenia instalacyjnego, obciążenia ogniowego i wymagań dotyczących konkretnego obiektu.
Przed wykonaniem zabudowy warto uzgodnić przebieg przewodów, dostęp serwisowy oraz docelowe miejsca montażu detektorów.
Zmiana przeznaczenia pomieszczenia może wymagać innego rodzaju detekcji
Pomieszczenie wykorzystywane wcześniej jako biuro może zostać przekształcone w magazyn, zaplecze techniczne lub niewielką serwerownię. Zmieniają się wtedy warunki środowiskowe i charakter zagrożeń pożarowych.
W miejscu, gdzie wcześniej zastosowano optyczną czujkę dymu, po modernizacji może występować zwiększone zapylenie, para wodna lub inne czynniki zakłócające jej pracę. W niektórych przypadkach potrzebna będzie zmiana technologii detekcji.
Nie należy jednak samodzielnie zastępować czujek dymu czujkami temperatury wyłącznie po to, aby ograniczyć fałszywe alarmy. Różne typy detektorów reagują na odmienne zjawiska, a ich dobór powinien wynikać z analizy zagrożeń.
Projektując lub modernizując systemy sygnalizacji pożaru, trzeba uwzględnić rzeczywisty sposób użytkowania pomieszczeń oraz wymagany czas wykrycia zagrożenia.
Czy przesunięcie jednej czujki wymaga zmiany projektu?
Nie każde przesunięcie detektora oznacza konieczność opracowania całej dokumentacji od początku. Trzeba jednak ocenić, czy nowe położenie jest zgodne z założeniami projektowymi i wymaganiami technicznymi.
Znaczenie mają odległości od ścian, belek, nawiewników i innych przeszkód, a także wysokość montażu. Nawet pozornie niewielka zmiana może wpłynąć na warunki dotarcia dymu do czujki.
Zmiany powinny zostać ocenione przez osoby posiadające odpowiednie kompetencje. Jeżeli modyfikacja wpływa na rozwiązania objęte uzgodnionym projektem urządzenia przeciwpożarowego, należy ustalić wymagany zakres aktualizacji dokumentacji i uzgodnień.
Po wykonaniu prac trzeba również zachować zgodność pomiędzy rzeczywistym rozmieszczeniem urządzeń a dokumentacją powykonawczą.
Dlaczego przebudowa może wpłynąć na scenariusz pożarowy?
System SSP nie zawsze ogranicza się do wykrywania zagrożenia i uruchamiania sygnalizatorów. W zależności od obiektu może współpracować z oddymianiem, wentylacją, drzwiami przeciwpożarowymi, windami i innymi urządzeniami.
Jeżeli podczas modernizacji zmieni się układ dróg ewakuacyjnych, podział na strefy pożarowe lub sposób działania instalacji, konieczna może być ponowna analiza scenariusza pożarowego.
Scenariusz określa przewidywany sposób działania urządzeń przeciwpożarowych w określonych sytuacjach. Zmiana przeznaczenia pomieszczenia lub przebudowa instalacji może sprawić, że dotychczasowa sekwencja sterowań nie będzie już odpowiednia.
Więcej o zależnościach pomiędzy detekcją, centralą i urządzeniami wykonawczymi można przeczytać w artykule opisującym działanie systemu sygnalizacji pożaru.
Modernizacja wentylacji również wymaga uwagi
Nowe kanały wentylacyjne, nawiewniki i urządzenia klimatyzacyjne mogą zmieniać kierunki przepływu powietrza w pomieszczeniach. Ma to znaczenie dla czujek wykrywających dym, ponieważ ruch powietrza wpływa na jego rozprzestrzenianie.
Detektor umieszczony w nieodpowiedniej odległości od nawiewu może pracować w warunkach innych niż przewidziane podczas projektowania.
Przy modernizacji instalacji wentylacyjnej warto więc sprawdzić wzajemne położenie nawiewników, wywiewników i czujek. Należy także ustalić, czy zmieniły się wymagania dotyczące sterowania wentylacją w przypadku alarmu pożarowego.
Co należy sprawdzić po zakończeniu przebudowy?
Sama zmiana położenia urządzeń nie kończy modernizacji SSP. Po wykonaniu prac należy przeprowadzić odpowiednie testy, aby potwierdzić prawidłowe działanie zmodyfikowanej instalacji.
Zakres sprawdzenia zależy od wprowadzonych zmian. Może obejmować poprawność komunikacji z centralą, identyfikację urządzeń, sygnalizację alarmów i uszkodzeń oraz współpracę z instalacjami wykonawczymi.
Jeżeli zmieniono podział pomieszczeń lub stref, trzeba zweryfikować również opisy lokalizacji w centrali, dokumentacji i instrukcjach obsługi. Błędna informacja o miejscu zdarzenia może utrudnić reakcję personelu podczas rzeczywistego zagrożenia.
Próby działania urządzeń współpracujących z SSP powinny odbywać się według zatwierdzonego zakresu i w sposób bezpieczny dla użytkowników budynku.
Czy każda przebudowa wymaga uzgodnienia z rzeczoznawcą?
Nie można przyjąć, że każde przesunięcie ścianki działowej automatycznie wymaga nowego uzgodnienia całego systemu. Zakres formalności zależy od rodzaju robót, ich wpływu na bezpieczeństwo pożarowe oraz zmian w zatwierdzonych rozwiązaniach.
W Polsce projekty urządzeń przeciwpożarowych podlegają określonym wymaganiom dotyczącym uzgadniania z rzeczoznawcą do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych. Jeśli modernizacja obejmuje rozwiązania wymagające zmiany takiego projektu, należy ustalić właściwą procedurę przed wykonaniem prac.
W przypadku większej przebudowy budynku potrzebna może być również aktualizacja innych dokumentów związanych z ochroną przeciwpożarową.
Dlatego zakres wymaganych czynności najlepiej ustalić z projektantem oraz rzeczoznawcą, uwzględniając rodzaj obiektu i charakter planowanych zmian.
Kiedy najlepiej zlecić ocenę istniejącego SSP?
Najkorzystniej zrobić to przed rozpoczęciem robót budowlanych. Pozwala to ocenić, które urządzenia można pozostawić, które trzeba przenieść i czy modernizacja wymaga rozszerzenia instalacji.
Wczesna analiza ułatwia również skoordynowanie prac instalatorów SSP z wykonawcami sufitów, ścian działowych, wentylacji i instalacji elektrycznych. Dzięki temu można uniknąć ponownego otwierania gotowych zabudów.
Digital Technik realizuje projektowanie, montaż i serwis instalacji przeciwpożarowych. W przypadku planowanej przebudowy możliwa jest konsultacja dotycząca modernizacji i serwisu SSP oraz oceny technicznych możliwości dostosowania systemu do nowych warunków.
System sygnalizacji pożaru powinien odpowiadać rzeczywistemu układowi i sposobowi użytkowania budynku. Dlatego po przebudowie nie wystarczy sprawdzić, czy centrala nie zgłasza usterek. Trzeba także potwierdzić, że rozmieszczenie urządzeń, sposób detekcji i przewidziane reakcje systemu nadal odpowiadają wymaganiom ochrony przeciwpożarowej.